ULUKALE; YAKLAŞIK 1000 YILLIK TARİHE SAHİP BİR KÖY

01.01.2017

Ulukale, Tunceli ilinin Çemişgezek ilçesine bağlı bir köydür.Tarihi Köyün ismi üzerine kurulmuş olduğu büyük kaya parçasının büyük gösterilişli manasındaki "ULU" ve üzerinde en zirvede kurulu "KALE" yapısından biraraya gelerek yüksekteki gala(kale) olarak yani ulukale gelmektedir. Tarihte birçok defa sığınak olarak kullanılan bu kaya parçası, bir kale gibi defalarca savunulmak zorunda kaldığundan Ulukale olarak adlandırılmıştır. Köyde yaşayan Ermeniler Selçuklu Devleti tarafından tehcir edilip Türk köyü haline gelmiştir.

Çemişgezek ilçesi Tunceli İline sonradan bağlanmıştır. Eskiden Elazığa bağlı olan Çemişgezek Tarih ve kültür bakımından oldukça zengin bir içeriğe sahiptir .

Ulukale köyümüz kültürel bakımdan Elazığ ile halen bağını koparmadığından örf ve anenelerini aynen korumaktadır. Elazığ bir kültür şehri olması hasebi ile Ulukale köyümüz aynen bu dokuyu yaşamış ve yaşatmaktadır..

Yaklaşık 800 yıllık bir köy olan Ulukale'nin kurulduğundan (1208) bu yana adı değişmemiştir. Bölgenin en köklü geçmişe sahip köyüdür. Köyün tamamı Türk kökenli olup Türkçeden başka bir dil bilinmemekte ve konuşulmamaktadır..

Okuryazarlık oranı %100 olup devletin her kademesinde çalışanıve emeklisi bulunmaktadır. Genel olarak devlet sektöründe olan Ulukale köylüleri aynı zamanda ticari boyutta da ağırlıklı olarak Elazığ ilinde faaliyet göstermektedir.

Bir yanda yörenin büyük ölçüde dağlık oluşu, öte yanda ise önemli bir yerleşim birimine malik olmayışı (Tunceli ve çevresi) gezginlerin araştırmacıların, bilim adamlarının, hükümdarların uğrağı olmaktan uzak bırakmıştır (Aksoy, 1985). XIX . Yüzyılda Prusya Genel kurmayına mensup Feld mareşal Helmut von Moltke 8-12 Nisan 1839’ da Çemişgezek ve Pertek’e uğrar. Ancak Moltke, buralar hakkında pek az bilgi verir.1892 ‘ de Paris ‘de Vital Cuinet ‘in 4 ciltlik ansiklopedik eseri yayınlanır, Türkiye ‘ye ilişkin olarak yayımladığı kısa adıyla “ La Turquie d‘ Asıe “ (Asya Türkiye ‘si) olarak bilinen eserin 2. cildinin 384-405 sayfaları arası Dersim Sancağı ile ilgilidir. Cuinet, Dersim Sancağı’na bağlı kazaları, kazalara bağlı köy sayısını ve nüfusa ilişkin istatistikler vermiştir. Ancak bu veriler çok fazla güvenilir değildir. Nüfus bilgilerinde önemli hatalar söz konusudur.

Ulukale’in idari tarihçesine kısaca değinecek olursak ; XVI. yüzyıldan itibaren ilçemiz Çemişgezek Sancağı na bağlı olarak kimi zaman Diyarbakır Beylerbeyliğine, kimi zamanda Erzurum Beyler Beyliğine bağlanmıştır. Bu durum 1858 yılında Çemişgezek’in sancak yönetiminden Harput’a bağlı bir kazaya dönüştürülmesiyle son bulur. 1880 yılında Çemişgezek Keban’a bağlı bir nahiye haline getirilir. 1881 yılında Dersim vilayeti teşkil edilir. Çemişgezek’te kaza haline getirilerek vilayet merkezi olan Hozat’a bağlanır. 1887 yılında Dersim Vilayeti lağvedilerek sancak haline gelmişse de Çemişgezek yine Dersim’e bağlı kalmıştır. 1925 yılında Dersim Sancağı da kaldırılınca Çemişgezek de diğer kazalar gibi Elazığ’a bağlanmıştır. 25 Aralık 1935 tarihinde, Elazığ’dan ayrılan Çemişgezek yeni teşkil edilen Tunceli vilayetine bağlandı. O tarihten bugüne Tunceli vilayetinden idare edilmektedir.